İNSAN DOĞA KENT İLİŞKİSİ VE ALGISI

 İNSAN DOĞA KENT İLİŞKİSİ VE ALGISI
  Doç. Dr. Banu Çiçek KURDOĞLU
  27 Nisan 2017 Perşembe

İnsanı insana, insanı doğaya, doğayı kente ulaştıran koridorlar.

 

 

Doç. Dr. Banu Çiçek KURDOĞLU

Karadeniz Teknik Üniversitesi

 

 

İnsan, doğadaki diğer biyolojik canlılarda olduğu gibi var olduğu yaşam serüveninde birçok evrimsel süreçten geçmiş, kendini bir bütün olarak ifade edebilecek sanatı ve kültürü oluşturmuştur (1). Doğa, öz olarak insanın insansal olmayan çevresi olmakla birlikte oluşması ve varlığını sürdürebilmesi için insan aklı ve emeğine muhtaç olmayan, sürekli bir değişim içinde bulunan, ögeleri arasında sürekli etkileşim olan ve iç içe geçmiş sonsuz sayıda alt sistemden oluşan bir sistemler bütünüdür (2). Şüphesiz farklı doğa kavrayışları bu nedenle de farklı tanımlar ve sorular ortaya çıkmaktadır: Biz doğanın içinde miyiz, dışında mı? Doğanın düşmanı mıyız koruyucusu mu? Doğa bizim için mi, biz doğa için miyiz? gibi (3). Elbette felsefe bu ve benzeri pek çok soruyu cevaplamak ister. Diğer yandan ise ekoloji bilimi de açıklamaya çalışır bu konuları. Ekolojinin en temel ilkesi doğanın bütünlüğü ilkesidir, bitkisiyle, hayvanıyla, dağıyla, taşıyla doğa bir bütündür (4). Doğa ile görsel diyalog sürecinde; genel olarak canlı ve cansız doğa için geçerli iki esas oluşum ilkesinden bahsedilebilir (5,6):

 

 

a)      Tüm yapılar, bütünün, bütün bir üst bütünün ögeleridir ve her biri daha alt parçalardan oluşur.

b)     Biçimler ancak kendilerini oluşturan parçaların ilişkileri ve kendilerinin alt parçası oldukları diğer bütünlerle karşılıklı etkileşimleri ile tanımlanabilir, incelenebilir. "Bütün, parçaların toplamından fazladır" (5). Kışlalıoğlu ve Berkes (1999)e göre: ‘İnsanın doğayla yakınlığı ve insanın doğayı koruma konusundaki sorumluluğu, hem felsefi, hem de ekolojik bir durumdur. İnsan da bu dünyada yaşayan bir canlıdır ve diğer canlılar gibi ekoloji kurallarının kapsamı içindedir. İnsanın kendisini doğanın diğer parçalarından soyutlayarak düşünmesi, bugün çevremizde her alanda görülen doğa-insan çatışmalarının ana kaynağıdır (4). İnsanın doğa ile temasından doğan pratik sonuçlar ekolojik sorunları doğurur. Bu sorunları yaratan da çözmesi gereken de insandır. İnsanları diğer varlıklardan ayıran temel özelliklerden biri empati (eş duyum)dir. Ancak zaman içinde bu duygu doğaya karşı hissedilmeyerek ego öne geçmiştir (3). 

Fiziksel çevre ise içinde insanın kısa ya da uzun zaman sürelerinde yaşadığı, karşılıklı ilişkilerde bulunduğu ve çeşitli eylemlere katıldığı her türlü fiziksel yeri ve ortamı belirtir. İnsanın fizyolojik ve psiko-sosyal gereksinmelerine uygun olmalıdır. Fiziksel çevre, ülke, bölge, kent, köy, konut çevresi, konut, oda gibi farklı mekan ölçeklerinde karşımıza çıkar (6).

İnsanların bir arada yaşadığı fiziksel çevreleri olan kentler Mumford (1968)a göre coğrafik ağlardır, ekonomik bir organizmadır, kurumsal bir süreçtir, bir sosyal davranış tiyatrosudur ve ortak bütünlüğün estetik bir sembolüdür (7, 8).

Lipkis (1993)e göre ise kent yaşayan bir ekosistemdir ve tıpkı orman ekosistemi gibi davranmaktadır. Nasıl ağacı, ormanı, doğayı tanımayan ekosistemi ve içinde var olan döngüyü fark edemez; kenti de anlamak için bileşenlerine bakmak gerekir. Ancak bu fark algılanınca ‘bütüncül kent ekosistemi modeli de anlaşılabilir (9). Kent ekosistemi biyolojik ekosistem ve insan ekosisteminin bir bütünüdür. Ekosistemin yapı ve fonksiyonları ile biçimlenen kent peyzajının üç bileşeni şöyle sıralanabilir (1):

Leke (patch): Kent içinde leke şeklinde ve çevresindeki alandan farklılık gösteren alanlar (parklar, rekreasyon alanları, sulak alanlar, bahçeler, mezarlıklar, kampüsler)

Koridor (corridor): Kent içinde şerit halindeki uzantılar (akarsular boyunca yeşil alanlar, yollar, yol kenarı ağaçlandırması, kanallar, tarım alanları çevresinde doğrusal uzanan yeşil alanlar)

Matris (matrix): Kente hakim olan alanlar (yerleşim alanları, endüstriyel alanlar, ticari merkezler, altyapı).

Kent ekosisteminin yani kent yaşamının sürdürülebilirliği bu üç bileşenin arasındaki dengenin korunmasına ve her birinin sağlıklı bir şekilde (ekolojik ilkeler doğrultusunda) gelişmesine bağlıdır (11,10,8). Yapay ve doğal unsurlar olarak birbiri ile sürekli etkileşim durumunda olup, birinin ötekine göre eksikliği veya fazlalığı ya da birlikte oluşturdukları kompozisyon, kent yaşamına ve kentin sergilediği görünüme dolayısıyla kent peyzajına yansımaktadır. Kentin imajına yansıyan peyzajının değerlendirilmesinde önemli olan, yapılaşmanın ya da yeşilin yoğun olup olmaması değil, bunların kentin kimlik unsurlarını öne çıkaran ve koruyan dengeli bir dağılım gösterip göstermemesidir (12). Erdönmez ve Akı (2005)ya göre kentler, aynı zamanda toplumların ve bireylerin bir arada bulundukları ve sosyalleştikleri, birbirlerinden çok farklı özelliklere sahip insanların bir araya geldiği bir buluşma alanı rolü üstlenirler. Açık kentsel mekanlar binaların arasında bir sosyal hayat (doku) yaratmaktır ve bu doku insanlara çok yönlü iletişim imkanları sunmaktadır (13,14). Yeşil alanlar ile halka açık kamusal alanları kapsayan açık kamusal alanlar ve kentlerdeki inşa edilmemiş alanlar kentliye çok yönlü katkı sağlayan ya da sağlama potansiyeli olan alanlardır. Parklar ve bahçeler, konforlu yeşil alanlar, çocuk oyun alanları, spor tesisleri, yeşillendirilmiş geçitler, doğal ve yarı doğal yeşil alanlar, meydanlar, pazar yerleri, yaya kaldırımları, gezinti alanları ve kıyı şeridi alanları kent halkına farklı hizmetler sunarlar (13). Ancak birbirinden bağımsız, parça parça, ilişkisiz ve süreklilik içermeyen açık yeşil alanlar kent ekosisteminin ihtiyacı olan yeşil sistemleri oluşturamazlar. Kent parkları, kent ormanları, ağaçlık alanlar, yol ağaçları gibi özel nitelikli yeşil alanların kent bütünü içerisinde, kentin önemli ve tarihi-kültürel açıdan özel alanlarını da içine alan bir süreklilik içerisinde birbirleriyle bağlantılarının sağlanması gerekmektedir (15). Kent ekosistemine doğru hizmet etmesi için koridorlar aracılığı ile diğer ekosistem bileşenleri (leke-matris) ilişkilendirilmelidir. Frederick Law Olmsted 1860lı yıllarda ortaya attığı yeşilyol yaklaşımı ile doğru iletişim, doğru ilişki fikrini vurgulamak istemiştir. Hayatta her şey birbiriyle ilişki içindedir (16). İnsanlar insanlarla, insan doğayla, insan yarattığı çevreyle, doğa kendi bileşenleri ve insanların yarattığı çevreyle, kısacası yaşadığımız peyzajı oluşturan biyotik, abiyotik ve kültürel bileşenler ilişki içindedirler (10). Günümüz kentlerinde, kırsalında, doğal alanlarında ortaya çıkan tüm fiziksel ve sosyal sorunlar yukarıda sıralanmış olan bileşenler arasındaki yanlış ilişkilerden kaynaklanmaktadır. Hayatın bu ilişkiler ağı üzerinde her hangi bir yerindeki yanlış/doğru, ister kentlerde ister doğal alanlarında olsun, birbirini etkilemektedir.

 

 

Eğer yeryüzü mekanizması bir bütün olarak işe yarıyorsa, onu oluşturan her parça işe yarar, bu parçayı anlasak da anlamasak da... Aldo Leopold (17).

 

GÜNÜMÜZ İNSAN DOĞA ve KENT İLİŞKİSİ

 

Günümüzde yeşil alanlardan yoksun kentlerde yaşamını sürdüren insanlar doğadan uzaklaşmış, onun bir parçası olduğunu unutmuş durumdadır. Etraflarında bulunan, kendi yarattıkları ama kendilerinden olmayan, yapay materyaller ile bütünleşme çabasına giren insan mutsuzlaşmakta ve güçsüzleşmektedir. Bu durum insan-doğa ilişkilerini bütünsellikten uzak bir hale dönüştürmüştür. İnsan doğadan üstün olduğu varsayımı ile ona hükmetmekte ve belki de kendi sonunu getirme yolunda güçlü adımlarla ilerlemektedir. Doğayı tanımak için ona rastlama ve onunla tanışma olasılıklarını arttırmak gerekir. İşte bu noktada kentlerdeki yeşil alanlar insanlar için bu olasılıkları arttırıcı rol oynamaktadırlar. İnsana doğal bir varlık olduğunu, doğayla benzer özellikler taşıdığını hatırlatan bu alanlar, insanın doğayı tanıması, deneyimlemesi ve onunla uyumlu hayat sürebilmesi konusunda etkilidirler (15).

 

‘Üniversite öğrencisi Erinin şu sözleri anlamlıdır: Doğanın sessiz bilgeliği, şehir görüntüleri gibi her yerdeki ilan tabelaları ve reklamlarla sizi aldatmaya çalışmaz. Sizi herhangi bir örneğe uymak zorundaymışsınız gibi hissettirmez. Sadece oradadır ve herkesi kabul eder" (Doğadaki son çocuk, 18).

 

Günümüz kentleri için arzu edilen yaşanabilirlik durumu, sınırlı bir alanın insanların yaşamlarını sürdürebilmelerine elverişli olması olarak tanımlanmaktadır (19,20). Buna göre yaşanabilir kentlerin başlıca özellikleri; toplumsal ilişkilerin kurulabileceği sosyal alanların varlığı, yürünebilirlik, erişilebilirlik, sağlıklı ve doğal çevre, trafik güvenliği ve bireysel güvenlik, okunabilirlik, sosyo-kültürel etkinliklerin olması, hareket kolaylığı, kimlik ve korunmuş tarihi doku, estetik değerlere sahip olma, iş olanaklılığı olarak açıklanmaktadır (19). Yaşam kalitesi kavramı kentsel açıdan hem mimari ve estetiği hem de havası, suyu, yeşil alanları ile kent insanının çevre sağlığı anlamını da içermektedir (4).

Louv (2007), Doğadaki Son Çocuk adlı kitabında yeşil alanları az olan kentlerde yaşayan çocukların birçok açıdan eksik olarak büyüdüklerini, doğanın onlara öğretebileceklerinden yoksun olduklarını ifade ediyor. Yapılan araştırmalarda doğanın, dikkat eksikliği, hiperaktivite, depresyon gibi rahatsızlıklara iyi geldiği konusundaki bulgularının; doğadan yoksun büyüyen çocuklarda bu ve benzeri başka rahatsızlıkların görülebileceği sonucunu doğuracağını savunuyor. Doğa yoksunluğu sendromu adını verdiği bu durumun yapay çevrelere sıkışmış çocuklar üzerinde yaratacağı etki ile ileride yetişkin olduklarında da yine kendileri için bu yoksunluğu arttıracak çevreler tasarlayacaklarını ve bu kısır döngü içerisinde birçok farklı olumsuz davranış biçimini benimseyebileceklerini söylüyor (18). Erdönmez ve Akı (2005)ya göre de insanlar çevrelerini sadece pasif olarak algılamazlar, çevrelerini kendilerine göre adapte ederler (13,21). Fiziksel çevreden gelen uyarılar insanlar tarafından duyu organları aracılığıyla hissedilir (algı), ardından anlamlandırılır (biliş) ve uyarılara tepki gösterilir (davranış). Bu algılama sürecinde bazen bir davranış değişikliğine hemen yansımayan bilişler olabilir. Gizil öğrenme, herhangi bir öğrenme amacı olmaksızın başka bir şey öğrenirken farkında olmadan öğrenilen yan bilgileri ifade eder. Okunabilir çevreler gizil öğrenme sağlarlar (22). Okunabilirlik, fiziksel çevrenin gözlemci üzerinde güçlü bir imaj oluşturma olasılığını yükselten bir kaliteyi ifade eder. Okunabilir çevreler kullanıcılarında güven hissi oluşturur. Böylece birey kendisi ve etrafındaki dünya ile uyumlu ilişkiler kurabilir. Çevresine karşı olumlu davranışlar sergiler (23).

 

BÜTÜNSELLİK İÇİN YEŞİL SÜREKLİLİK

 

Nüfus artışı ve enerji sorunu paralelinde geliştirilen yeni kent akımlarının hepsi yeşil alanların arttırılması ve kentleşme ile parçalanan doğal alanların ilişkilendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Kentlerin genişlemesi, tarım alanlarının açılması ve endüstrileşme, habitatların bozulmasına yol açar (4). Parçalanmadan kaynaklı sorunların çözümü için doğal koridorlar (akarsu vadileri, su kıyıları, sırtlar vb) ve yeni oluşturulan çok işlevli başka koridorların bir arada kurgulandığı yeşil örgün sistemler önerilmektedir (24).

Açık yeşil alanların mekânsal açıdan bir sistem oluşturması süreklilikleriyle ilgilidir. Mekânsal süreklilik, kesintisiz bağlantı anlamındadır. Karmaşadan uzak düzenli kent görünümleri bu sayede oluşur. Koridorlar, mekanlar arası geçişleri oluşturarak farklı etkinlikler için imkan sağlar. Açık yeşil alan sistemleri ‘yeşil kuşak, ‘yeşil kama, ‘yeşil kalp ve ‘yeşil örgün olarak sıralanmaktadır. Yeşil örgün sistem; diğer sıralanan sistemleri içine alan ve birbirine bağlayan koridorları içerir. Yeşil yollar bu anlamdaki koridorlardır (25). Bu koridorlar doğa koruma, turizm, rekreasyon ve tarihi kültürel alanların korunması olarak ifade edilen amaçlar doğrultusunda, kent insanına rekreasyonel imkanlar sunarken, aynı zamanda yaban yaşamı için habitat ve ekolojik koridor, turist için rota olur. Tarihi kültürel alanların korunması ve tanıtılmasına olanak sağlar.

Ahern (1995) yeşil yollar için 5 ana katkı olarak; sürdürülebilirlik, bağlantılılık, çizgisellik, peyzaj planlamayla bütünleşme ve çok işlevliliği sıralamıştır (26). Gerçekten de doğru kurgulanırsa yeşil yol ağları; okunabilirlik, erişilebilirlik, ulaşım, turizm, rekreasyonel, koruma, kimlik, sosyalleşme, yaşam kalitesi, ekonomi, estetik, iklim kontrolü, kent-kır ilişkisi ve eğitim konularında kentsel yaşama ve kent ekosistemine katkılar sağlayabilir (27). Şayet çok amaçlı analizlerle elde edilen bulguların ışığında, doğru planlama stratejileri doğrultusunda odaklar ve bunları birbirine bağlayan güzergahları içine alan yeşil örgün sistemler kurgulanabilirse; bu sistemin süreklilik içeren parçaları bazen bisiklet ve yürüyüş yolları olurken, bazen kent kimliğini oluşturan unsurları koruyan, onları ortaya çıkaran ve okunabilir kılan önemli görevler üstlenebilirler. Aynı zamanda kent içerisinde hayvan ve bitki varlığı için habitat, parçalanmış yaşam alanları için bağlantı sağlarlar. Engelliler için erişilebilir rekreasyon ve sosyalleşme imkanları, çocuklar için doğa ile bütünleşme olanağı ve farkındalık yaratırlar.

Yeşil yolların bağlantı kurdukları odaklardan olan herkese açık müzeler, kütüphaneler, opera ve konser salonları vb. kültürel etkinlik alanlarına rahatça girip çıkılabilmesi insanların kendilerini güvende hissetmelerini sağlar. Bu bağlamda parkların, meydanların ve yaya alanlarının varlığı ve bu yerlerin sosyal birliktelik ve sanat uygulamaları için kullanılmaları kentlilerin tanışıp kaynaşmalarını ve toplumların sağlıklı gelişimini destekler (28,20). İnsanların kentsel açık mekanda geçirdikleri süre ne kadar çok olursa, diğer kentlilerle karşılaşma olasılığı da o kadar artacaktır. Kentlerde doğal, yapısal ve yaşamsal odaklar arası bağlantısı yeşil süreklilik ile sağlanmış alanlarda insan, doğaya ve insana yakınlaşacaklardır (29).

Süreklilik ve bağlantılı olma durumu kentsel tasarım ilkeleri arasındadır. Kentlerde doğal, yapısal ve yaşamsal faaliyetlerin oluşturduğu dokular çeşitlilik arz etmektedir. Bu çeşitliliğin dengeli ve karmaşadan uzak olması için süreklilik ilkesi ile dengeli kent görünümleri elde edilebilecektir (30,13). Bu dokulardaki kesintiler ve parçalanmalar kent ekosisteminin sağlığı açısından problemler doğurmaktadır. Doğal, yapısal ve yaşamsal faaliyetlerin içerdiği dokular arası doğru ilişki için koridorlar önemlidir. Süreklilik doğru ilişkilendirme doğru yan yana geliş demektir. Gizil öğrenme ile bilişsel haritaların oluşturulması sürecinde Gestalt ilkeleri etkilidir (22). Ancak algıda süreklilik, algıda yakınlık, algıda tamamlama, algıda benzerlik, algıda basitlik, algıda şekil-zemin olarak sıralanan bu ilkeleri sağlayan kent görünümleri gizil öğrenmelere olanak verir, imaj oluşturabilir, okunabilir. Yeşil doku kent görünümleri üzerinde özellikle süreklilik ve şekil-zemin ilkelerini destekleyen bir faktördür. Bazen önemli bir tarihi yapıyı (şekil ifadesi olarak) ortaya çıkaran zemin etkisi oluşturur. Bazen de kent görünümü üzerinde monoton ve kaotik durumlar arasında denge unsuru olurlar. Koridor bileşeni olarak kent ekosisteminin diğer bileşenleri olan leke (parklar, rekreasyon alanları, sulak alanlar vb) ve matris (yerleşim alanları, endüstriyel alanlar, ticari merkezler vb) arası bağlantıyı sağlayarak doğru bir bütünlük yaratırlar.

Kent insanına doğa farkındalığı kazandırmak için başlangıçta kendi yakın çevresindeki doğa ile ilişki içerisinde olmasını sağlamak ve bunun devamında kent, ülke ve dünya ölçeğinde bir deneyim ve bilgi arttırma sürecine girmek en doğru yaklaşım olacaktır. Evimizin önündeki tek bir ağaç dahi bize doğayı tanıma fırsatı sunarken, üzerinde yaşayan böcekler, kuşlar ve sincaplarıyla; mevsimsel döngü ve gelişim sürecinde sergilediği değişimle, dünyada yalnız olmadığımızı ve nasıl bir bütünsel düzen içerisinde olduğumuzu gösterebilir (15).

Doğayla tanışma ve sonrasında ona rastlama olasılıklarını arttıran, kendi yakın çevremizden başlayarak doğal alanlara kadar uzanan ve onlarla bütünleşen yeşil sistemlere ihtiyacımız vardır.

 

 

KAYNAKLAR:

 

      1.  http://historicalsense.com/Archive/Fener67.htm  Şubat 2017.

         2. Çağlar, Y. 2012. 2Bcileştirebildiklerimizden misiniz?, TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası, Özdoğan Matbaa Yayın Hed. Eşya San. Tic. Ltd.Şti., Ankara.  

       3. John Passmore, Mans Responsibility for Nature, Druckworth, s. 43.

 

 4. Kışlalıoğlu, M, Berkes, F., 1999. Çevre ve Ekoloji, Remzi Kitabevi, İstanbul.

 5. Gürer, 1990. Temel Tasarım, İstanbul Teknik Üniversitesi Kütüphanesi, No: 1419, İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Matbaası, Gümüşsuyu.

 6. http://docplayer.biz.tr/10325945-Insan-cevre-iliskileri.html  Şubat 2017.

       7. http://www.ukessays.com/essays/geography/what-is-a-city.php   Aralık 2015.

  8.Dinçer, P. 2016. Kent merkezlerinde yaya öncelikli ulaşım olanaklılığı: Trabzon Kahramanmaraş    Caddesi Örneği, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Trabzon.

  9. Lipkis, A., 1993. Urban Forests: The Lifeblood of An Ecocity, Sustainable Vities: Voncepts and  Strategies for Eco-City Development, EHM Eco-Home Media, Los Angeles, 129.139.

       10. Çetinkaya, G. Ve Uzun, O. ,2014. Peyzaj Planlama, Birsen Yayınevi, İstanbul, 152-154.

       11. Andersson E., 2006. Urban Landscapes and Sustainable Cities, ecology and society 11 (1):34

    12. Karagüler, S.ve Korgavus, B.2014. Kent Kimliğinin Kent Peyzajı Üzerinde Oluşturduğu Etkiler,     Silüetler, Görünümler ve Dengeleri,Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Dergisi, Part: C Tasarım ve Teknoloji 2(2):203-212.

    13. Erdönmez, M.E ve Akı, A.,2005. Açık Kamusal Kent Mekanlarının Toplum İlişkilerindeki Etkileri. YTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü, İstanbul, Türkiye YTÜ Mim. Fak. e-Dergisi Cilt 1, Sayı 1

14.    Gehl, J., 2001. Life Between Buildings (5th Edition), Danish Architectural Press, Copenhagen.

15.    Kurdoğlu, B.Ç., Pirselimoğlu Batman, Z., Düzgüneş, E. 2014. Avaraness of Nature: A Sample Study in    Trabzon, Turkey, in: The Science and Education at the Beginning of the 21 st Century in Turkey, volüme:4, St. Kliment Ohridski University Press, Sofia, pp.79-92.

16.    Flink, C. A., Searns, R. M. 1993. Greenways A Guide To Planning, Design, And Development, The Conservatıon Fund, 351, Washington D.C.

17.    http://www.uky.edu/OtherOrgs/AppalFor/Readings/leopold.pdf, thinking like a mountain, Şubat 2017.

 

18.    Louv,R. 2007. Doğadaki Son Çocuk, Çocuklarımızdaki Doğa Yoksunluğu ve Doğanın Sağaltıcı Gücü, TÜBİTAK, Popüler Bilim Kitapları. Çeviri: Ceyhan Temürcü.

19.    Beyazıt, E., 2007. Kent Yaşanabilirliğini Arttıran Yaya Mekanlarının Türlerarası Ulaşım Sistemi İçinde irdelenmesi, Yüksek lisans Tezi, İTÜ Fen bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

20.    Kurdoğlu, B.Ç., Dinçer, P. 2016. Livability and Livable City İmage in: Environmental Sustainability and Landscape Management, St. Kliment Ohridski University Press, Sofia, pp.728-734.

21.    Sommer, R., 1969. Personal Space. Englewood Cliffs, Prentice - Hall, New Jersey.

22.    http://slideplayer.biz.tr/slide/9115847/    Gizil Öğrenme, Şubat 2017.

23.    Lynch, K. 1960. The Image of The City, Camb, Mass., The MIT Press.

24.    Deniz, B, Küçürerbaş, E.V., Eşbağ Tunçay, H., 2006. Peyzaj Ekolojisine Genel Bakış, ADÜ Ziraat Fakültesi Dergisi:3(2):5-18.

25.    Kurtaslan B. 2004. Kentsel Açık Yeşil alan Sistemi oluşturulması, Kayseri Kent Bütünü Örneği, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ziraat Fakültesi, Doktora Tezi, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Ankara.

26.  Ahern, J., 1995. Greenways as a Planning Strategy. Landscape and Urban Planning.Volume:33, 131-155 p.

27.  Kurdoglu, B. C., Duzgunes, E., Cındık, Y. 2010. Greenway approaches making out the missing green structure and historical values in rapid urbanization process, 1st Japan&Turkey International  Symposium, November 4-6, Trabzon, Turkey.

28.  Erzen, J,N., 2015. Üç Habitus Yetyüzü, Kent, Yapı, Yapı Kredi Yayınları, Mega Basım, İstanbul, 108,110,117,118,121.

         29.Özdemir, A, 2007. Katılımcı Kent Kimliğinin Oluşumunda Yeşil Alanların Rolü, Planlama, 37-44.    http://www.spo.org.tr/resimler/ekler/fc214004c9481e4_ek.pdf  Şubat 2017.

30. Köseoğlu, E. ve Erinsel Önder,  D., 2010. Mekansal Okunabilirlik Kavramının Çözümlenmesi." Yapı Dergisi, 343: 52-56.

http://www.academia.edu/548757/Mekansal_Okunabilirlik_Kavraminin_Cozumlenmesi_Analysing_the_Concept_of_Spatial_Legibility_ Şubat 2017.

 

 

The formation of a system from the spatial point of view of open green spaces is concerned with their continuity. Spatial continuity means uninterrupted connection. Regular city views that are far from the complex are formed on this vantage point. Corridors allow for different activities by creating transitions between spaces. Open green space systems are listed as green belt, green wedge, green heart and green network. Green structured system; Includes corridors that enclose and interconnect other sequential systems. Green roads are corridors in this sense.

 


Paylaş: