DÜNYADA SADECE KAZ DAĞINDA YETİŞEN BİTKİLER

Bir bölümü Çanakkale, bir bölümü Balıkesir sınırlarında yer alan Kazdağlarının yaklaşık 800 bitki türünü barındırdığı, bu bitkilerden 77sinin endemik, 32sinin ise dünyada sadece Kazdağlarında bulunduğu bildirildi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Ersin Karabacak, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Kazdağlarının mitolojisiyle uzun yıllardır ilgi çektiğini, dolayısıyla yabancı bilim adamları tarafından sık sık incelendiğini bildirdi. Bu bilim adamlarının Kazdağlarından sürekli bitki toplandığını belirten Karacabak, "Bu bilim insanlarından en ünlüsü Alman doğa bilimci Paul Sintenistir. Sintenis, 1883 yılında geldiği Kazdağlarından çok sayıda bitki toplamıştır. Kendisi bildiğimiz birçok endemik bitkinin de ilk toplayıcısıdır. Örneklerinin birçoğunu Almanyadaki müzelere vermiştir. Bu örnekler dünyanın dört bir tarafına dağılmıştır. Ama Berlindeki ana koleksiyon 2. Dünya Savaşında yok olmuştur. Ondan sonra da birçok bilim adamı Kazdağlarında çalışmıştır" diye konuştu. Karabacak, Kazdağlarındaki bitki çeşitliliğinin asıl öneminin Türkiyenin konumuyla alakalı olduğunu ifade ederek, şöyle devam etti: "Türkiye, dünyada iki kıtada yayılış gösteren ve 3 farklı bitki coğrafyasına sahip bir alanda bulunan tek ülke. Dolayısıyla inanılmaz çeşitlilik var. Şu anda Türkiyede 11 bin 700 kadar bitki çeşidi bulunuyor. Bunların da 3 bin 200ü endemik. Avrupada 12 bin bitki türü var. Düşünün, tüm Avrupa ve Türkiye neredeyse eş değer. Avrupadakilerin de 2 bin tanesi endemik. Dolayısıyla tüm Avrupa gözünü bize dikmiş durumda." Kazdağlarının Avrupa ve Sibirya iklimi etkisiyle, Akdeniz iklim etkisinin geçiş noktasına bulunduğuna işaret eden Karabacak, şunları kaydetti: "Bir de Kazdağının yüksekliği eklenince burası önemli ve çok nadir bitkilerin toplandığı yer haline gelmiş. Kazdağları ile ilgili en güzel çalışmayı 1994 yılında Ege Üniversitesinden Yusuf Gemici hoca yaptı. Yusuf hocaların çalışmasına göre yaklaşık 800 kadar bitki çeşitliliği var tüm Kazdağlarında. Bu bitkilerden 77 tanesi endemik. 77 tanenin de 32si dünyada sadece Kazdağlarında bulunuyor. Bunlardan en meşhuru Kazdağı göknarı. Yine halkın severek tükettiği Kazdağı çayı sadece 1600 metre ve daha yükseklikte yetişiyor. Bu ender bitkilerin arasında kekikler, Kazdağı kantaron çiçeği var. Şifalı bitki olarak kullanılan 2 türlü civan perçemi bulunuyor." "Bu türlerin soyları tükenirse dünyada ortadan kalkacak" Karabacak, dağlardaki bitki çeşitliliğinin korunmasının önemine değinerek, şunları kaydetti: "Eğer bu türlerin soyları tükenirse dünyada ortadan kalkacak. Belki de keşfedilmeden kaldırılanlar bile oldu. Sadece Kazdağlarında yetişen bitkilerden 12 türün soyu kritik düzeyde. Her an tükenebilir. 10 tanesinin de soyunun tükenmesi yüksek boyutlarda. 1999 yılından beri Kazdağlarında çalışıyorum. O zaman gördüğüm Kazdağı çayının popülasyonunda yüzde 80 oranında gerileme var. Bunu başka bir yerde yetiştirmeye çalıştık, ancak başaramadık. Milli parklar buralarını koruyor ama bu türlerin biraz da sürdürülebilirliğini sağlamak gerekiyor."